İstanbul’da Ulaşım

İstanbul dünyadaki en güzel şehirlerden biri olmakla beraber oldukça büyük ve içinde yaşamayan biri için oldukça karmaşık olabiliyor. Bu yazıda sizlere İstanbul’da arabanız olmadan bir yerden bir yere nasıl gidebileceğinizden bahsedeceğim. İstanbul’da toplu taşıma ile nasıl gezilir? İstanbul’da toplu taşımaya nasıl binilir? İstanbul’da hangi toplu taşıma araçları var? sorularının yanıtları bu yazımda.

Öncelikle şunu söyleyelim, İstanbul gerçekten büyük bir şehir. Yüz ölçümü olarak çok büyük olmasa da, içinde yaşayan 20 milyon insan var ve bu insanlar çoğunlukla dışarıda. Toplu taşıma kullanmayı düşünüyorsanız öncelikle şunu unutmayın, yakın yer kavramı gerçekten sadece yürüme mesafesiyle sınırlı 🙂 Kilometre olarak çok yakın yerlere gitmek İstanbul’da saatler alabiliyor. Bu yüzden özellikle iş saatlerinde (Sabah 7:00-10:00, akşam 16:00-20:00) mümkün olduğunca trafiğe girmeyin, ya da trafiğin etkilemediği toplu taşıtları tercih edin. İstanbul her saat yaşadığı için günün her saati toplu taşıma aracı bulabilirsiniz.

İkinci önemli konu da İstanbul’un büyüklüğü gibi toplu taşıma araçları da çok çeşitli. Neredeyse her tür toplu ulaşım mevcut. Bir noktaya gidebileceğiniz çok çeşitli araçlar da olabiliyor. Trafiği göz önünde bulundurarak tercihinizi yapmanızda fayda var. Bir yere gitmeden önce google maps üzerinden toplu taşıma ile en hızlı rotaya bakabilirsiniz. Bunun yanı sıra IETT’nin de benzer bir uygulaması var.(Mobil uygulama MOBIETT) Başlangıç ve varış noktalarınızı seçtiğinizde hem kullanmanız gereken ulaşım, hem ücretini görebiliyorsunuz. Ayrıca mobil uygulamada beklediğiniz durak için tahmini taşıt geliş sürelerini, duraktan geçen hat bilgilerini de görebiliyorsunuz. Detaylar için link.

İstanbul’da toplu taşıma araçlarına binmek için İstanbul Kart almanız gerekiyor. İstanbul Kart’ı metro gibi ulaşım araçlarının içindeki bilet-matiklerden ya da İstanbul Kart Satış Noktalarından temin edebilirsiniz. (Otobüs duraklarının yakınlarında göreceğiniz büfeler genellikle İstanbul Kart satışı yapmakta. Bu büfelerin üzerinde kart satışı yaptığına dair tabelaları görebilirsiniz.) Kart ücreti 6 TL, sonrasında dilediğiniz miktarda tutar yükleyip ulaşım araçlarını kullanabilirsiniz. Yükleme noktaları İstanbul’da çok yaygın ancak her durakta yükleme noktası bulamayabilirsiniz ya da gece geç saatlerde noktalar kapanmış olabilir. İstanbulkart mobil uygulamasını indirerek kartınızı tanıttıktan sonra telefonunuz üzerinden yükleme işlemi yapabilir, kalan bakiyenizi görüntüleyebilirsiniz. (Gerçekten büyük rahatlık sağlıyor!) İstanbul Kart’la ilgili detay bilgileri için link. İstanbul Kart ile tek biniş ücreti 3,50 TL(Metrobüs gibi bazı ulaşım araçlarının tarifesi ayrı işlemekte.). Bu ücret 2 saat içinde yapacağınız 1. aktarmada 2,50TL, 2. aktarmada 1,90 TL’ye iniyor. Maalesef metrobüs bu aktarma tarifesinin içinde değil. Bir diğer önemli konu, İstanbul’da toplu taşıma kullanmak istiyorsanız ya İstanbul Kartınızın ya da Elektronik biletinizin olması şart.(Sadece minibüslerde para geçerli) Otobüslerde eskisi gibi muavine para vererek geçiş artık yapılamıyor.

İstanbul Kart’a para vermek istemiyor, sadece tek seferlik kullanım yapmak istiyorsanız, bilet-matik’lerden Elektronik bilet de temin edebilirsiniz. Elektronik biletler, 1-2-3-5-10 geçiş hakkı sunuyor. Fiyat bilgileri için link.

Gelelim İstanbul’da hangi toplu taşıma araçları kullanılıyor ve nereden nereye gidilebiliyor

1. Metrobüs
2. Raylı Sistemler (Metro – Tramvay – Teleferik – Füniküler)
3. Deniz Ulaşımı (Vapur – Motor – IDO)
4. Otobüs
5. Minibüs

Metrobüs

İstanbul’da D100 karayolundan geçtiyseniz muhakkak yolun ortasında araç trafiğine kapalı, belli otobüslerin gidip gelebildiği yolu görmüşsünüzdür. İşte o Metrobüs ve İstanbul’un göz bebeği! IETT’ye bağlı çalışan ve Beylikdüzü – Söğütlüçeşme arasında hizmet veren hat, aslında özel tipte otobüslerden oluşuyor ancak araç trafiğine kapalı, kendine ait yolu var. (Sadece Boğaziçi Köprüsü üzerinde araç trafiğine katılıyor.) İstanbul’un en hızlı ulaşım araçlarından biri ve her gün milyonlarca insana hizmet veriyor. Metrobüs’te hizmet veren çeşitli hatlar var. Gitmek istediğiniz durağa göre hat tercihinizi yapmanız, bazen aktarma yapmanız gerekebilir. Tüm durakları ve hatları görebileceğiniz link.

Metrobüs 24 saat hizmet veriyor ancak gece saatlerinde sıklığı 15 dakikada bire kadar düşüyor. Gece seferlerini 34 G hattı yapmakta. Ücretlendirmesi de hattaki durak sayısına göre değişmekte. Metrobüse girişte İstanbul Kart’ınızı okutuyorsunuz ve gidebileceğiniz en uzak durak ücreti (3,85TL) kartınızdan çekiliyor. İndiğiniz durağın çıkışındaki okutma noktalarına kartınızı okuttuğunuzda, gittiğiniz durak sayısına karşılık gelen ücret hesaplanıyor ve çekilen tutardan az olması halinde aradaki fark kartınıza iade ediliyor. Bu yüzden çıkışta kartınızı okutmayı unutmayın. Tarife bilgisi için link.

NOT: İstanbul’da toplu taşımalar arası aktarmalarda 2. binişte normal ücretin yarısı ödenmekte ancak bu durum Metrobüs için geçerli değil. 2. bindiğiniz toplu taşıma Metrobüs ise, normal ücreti ödemeniz gerekiyor.

Özellikle iş saatlerinde hat üzerindeki duraklardan birine gidecekseniz metrobüsü tercih etmenizde fayda var ancak neredeyse günün her saati kalabalık ve oturabilmek için uzun süreler beklemeniz gerekebilir.

Raylı Sistemler (Metro – Tramvay – Teleferik – Füniküler)

Başlıkta bahsedilen 4 ulaşım aracı da Metro İstanbul altında faaliyet gösteriyor ve İstanbul trafiğini büyük ölçüde atlatmanızı sağlıyor. İstanbul’un çoğu atraksiyon merkezine metro ile ulaşmak mümkün. Metro Durak girişlerini “M” tabelalarından bulabilirsiniz. İstanbul’daki çoğu metro yer altında ancak bazı duraklarda yer üzerinde seyahat edebiliyor. (Yenikapı – Hacıosman metrosu Haliç durağında yer üstüne çıkmakta. Yenikapı-Atatürk Havalimanı metrosunun çoğu durağı yer üzerinde) Metroların arasında aktarma yapmak da mümkün ancak metrolar arası aktarmalar ücretsiz değil.

İstanbul’da bulunan Metro, Tramvay, Füniküler ve Teleferik hatlarının detaylarını aşağıdaki haritada görebilirsiniz. Özellikle turistik noktalara ulaşım için (Eminönü, Sultanahmet) Kabataş – Bağcılar Tramvay hattını kullanabilirsiniz.

***Görselde beyaz ile gösterilen hatların inşaatı devam etmektedir.

Maçka – Taşkışla ve Eyüp Pierre Loti teleferikleri de İstanbul’un güzel manzarasının tadını çıkarabileceğiniz ulaşım araçları. Hem duraklar arası hızlı ulaşım hem de muhteşem manzaralar sunuyor.

Deniz Ulaşımı (Vapur Motor IDO)

Hem gideceğiniz yere varmak hem de İstanbul’un harika boğazının tadını çıkarmak için en güzel yol vapur ve motor ulaşımını kullanmak. Hem trafiğe takılmamak, hem boğazın keyfini bir çayla çıkarmak isterseniz bu ulaşım araçlarından birini tercih etmenizi öneririm.

Vapur seferleri İstanbul Şehir Hatları’na bağlı çalışmakta. Klasikleşen sarı-beyaz çizgili bacalı vapurlar bu işletmenin kontrolünde. En sık kullanılan hatları Beşiktaş – Kadıköy ve Kadıköy – Eminönü. Tüm iç hat detayları için link. Şehir hatları işletmelerinin boğaz turu seferleri de var. İstanbul Boğazı’nın tadını doyasıya çıkarmak için bu seferleri kullanabilirsiniz. Şehir hatları vapurları ile Adalar’a da ulaşmak mümkün.

Vapurlara ek olarak deniz ulaşımında en çok tercih edilen yollardan biri de Turyol motorları. Beşiktaş – Kadıköy, Beşiktaş – Üsküdar ve daha birçok hattı bulunan bu taşıtlarla ulaşım vapurlara nazaran daha hızlı olabiliyor. Vapurlar gibi İstanbul Kart’ınızla biniş yapabiliyorsunuz. Şehir hatları vapurlarına göre daha küçük olan bu taşıtların adalar ve dış hat seferleri de mevcut. Detaylı bilgi için link.

IDO (İstanbul Deniz Otobüsleri) İstanbul’daki en hızlı deniz taşıtları olmakla birlikte maalesef iç hat tarife ve seferlerinin sayıları kısıtlı. Ağırlıklı olarak dış hatlara hizmet veren ve hem sadece yolcu hem arabalı vapur seçenekleri olan bu ulaşımı nadirde olsa bulunduğunuz yerden gideceğiniz yere kullanmanız mümkün. Özellikle adalar’a gitmek için en hızlı yol IDO kullanmak. Detaylar için link.

Otobüs

Sıra geldi en çetrefilli ulaşım aracına 🙂 Otobüsler İstanbul’un bel kemiği. Neredeyse her noktadan geçen bir otobüs bulmak mümkün. Otobüs sefer aralıkları da oldukça kısa yani bir noktadan bir noktaya çok beklemeden gitmeniz mümkün. Neredeyse her köşe başında bir otobüs durağı görebilirsiniz ve otobüslere binmek için bu durakları kullanmanız gerekmekte. (Otobüsler aradan yolcu almıyor/indirmiyor) İstanbullu olsanız dahi her noktadan geçen her otobüs numaralarını bilmek gerçekten zor. Bu sebeple eğer ağırlıklı olarak otobüs kullanacaksanız IETT’nin MOBIETT uygulamasını kullanmanız işinizi çok kolaylaştıracaktır. Uygulamada bir noktadan bir noktaya gitmeniz için kullanmanız gereken otobüsler, sefer saatleri gibi bilgileri kolayca bulabilirsiniz. Ayrıca yakınınızdaki duraklardan geçen hatları ve tahmini otobüs geliş sürelerini de takip edebilirsiniz. MOBIETT uygulaması için link.

Otobüslerin yanı sıra az sayıda sefer noktaları olan iki katlı otobüsleri de görebilirsiniz. Bu şekilde çalışan çok fazla hat yok ancak kullanmanız gerekirse üst kattaki en ön sırada yolculuk etmek için önceden sıraya girmeniz gerekebilir 🙂 (202 ve 252 hatları iki katlı otobüsler ile hizmek vermekte)

Minibüs – Dolmuş

Otobüslere alternatif olarak kullanabileceğiniz toplu taşıma minibüsler ve dolmuşlar. Dolmuşlar sarı, minibüsler küçük otobüslere benzeyen araçlar oluyor :). Bu araçlar IETT’ye bağlı çalışmıyor ve otobüslere oranla küçük araçlarla ulaşım sağlanıyor. Belirli hatlarda hizmet vermekte ve otobüsler gibi belirli durakları yok. Yol kenarından binmek istediğinizi belirtmek için el hareketi yaptığınızda taşıta binebiliyorsunuz ve ücreti nakit olarak aracın içerisinde şoföre veriyorsunuz. Bindiğiniz ve ineceğiniz noktaya göre ücretler değişiyor, ücreti bindiğinizde şoföre sormanız gerekiyor. Özellikle Anadolu yakasında ulaşımda büyük rol oynuyorlar çünkü otobüs sayıları diğer yerlere nazan daha az. Minibüslerin kalkış ve varış noktaları üzerlerinde bulunan tabelalarda, başlıca durak bilgileri de yandaki camda yazıyor ancak detaylı hat ve durak bilgilerinin olduğu bulabildiğim en iyi adres bu oldu. Eğer bineceğiniz hattan emin değilseniz binmeden önce şoförden bilgi almanızda fayda var.

Alternatif Ulaşımlar

Bu ulaşımların yanı sıra taksi elbette her noktadan her noktaya gidebileceğiniz araçlardan biri. Özellikle konfor ve yürüme mesafesini kaldırmasından ötürü çokça tercih edilen bir ulaşım aracı. Taksi kullanacaksanız özellikle yoğun saatlerde hızlı taksi bulmak ve kredi kartı ile ödeme gibi seçenekleri olmasından ötürü Bitaksi uygulamasını kullanabilirsiniz. Uygulamaya kaydolup kredi kartı bilgilerinizi girdikten sonra yakınınızdaki taksileri görebilir, taksi çağırabilir ve seyahatinizden önce ortalama tutacak ücreti görebilirsiniz. Uygulama için link.

Türkiye sınırları içerisinde Uber artık kullanılamamakta. Bu sebeple Uber’i İstanbul ulaşımında kullanamıyorsunuz.

Kısa mesafeler için son zamanlarda popülerliği gitgide artan Martı da bir ulaşım aracı olarak kullanılmakta. Sokaklarda gezerken ağaçlara, direklere bağlı yeşil elektrikli scooter’ları görmüşsünüzdür. İşte onlar “Martı”. Martı uygulamasını indirdikten sonra yakınınızda bulunan araçları görebiliyorsunuz. Yanına gidip qr kodu okutarak aracın kilidini açabiliyorsunuz. Martı’nızı kullandıktan sonra yakınızda bulunan güvenli bir noktaya bırakıp kitledikten sonra yolculuğunuzu tamamlamış oluyorsunuz :). Martı’nın açılış ücreti 1,99TL ve her dakika için 0,59TL ödüyorsunuz. Uygulamayı indirmek ve detayları görüntülemek için link.

Toplu ulaşımı kullanmak istemezseniz araç kiralama şirketleri de İstanbul’da bolca bulunmakta. İnternet üzerinden bu şirketleri araştırabilir, fiyat/model tercihlerinize göre araç kiralama yapabilirsiniz. Araç kiralamak istemiyor ancak kısa süreli araç ihtiyacınız varsa Moov yenilikçi bir yaklaşımla ihtiyacınızı karşılayabilir. Saatlik araç kiralama hizmeti veren Moov uygulamasını indirip. yakınınızdaki araçları görebilir, ihtiyacınız olan süre kadar araç kiralama yapabilirsiniz. Moov detaylarıyla ve uygulama için link.

İstanbul Havalimanları Ulaşımı

Son olarak İstanbul’a uçakla geldiyseniz ve havalimanından şehre ulaşmak istiyorsanız otobüs ve havalimanı servislerini kullanabilirsiniz. İstanbul’da iki adet havalimanı bulunmaktadır, Sabiha Gökçen ve İstanbul Havalimanı. Her iki havalimanından da şehre ulaşmak için otobüs seferleri yapılmaktadır, detayları için link. Otobüs kullanmak istemiyosanız, Sabiha Gökçen havalimanından Havabus’lar ile Kadıköy ve Taksim’e ulaşmak mümkün. Kişi başı ücretler 18TL, detaylar için link. İstanbul Havalimanından veya havalimanına seyahat etmek için de benzer şekilde Havaist’leri kullanabilirsiniz. Kişibaşı Taksim ücreti 15TL. Duraklar ve sefer saatleriyle ilgili link.

İstanbul gezinizde size yardımcı olacağını düşündüğüm bütün ulaşım araçlarını yazımda özetlemeye çalıştım. Umarım yardımı olmuştur ve gezinizden keyif alırsınız. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere 🙂